Kleren maken de Slag om Grolle

Op 20, 21 en 22 oktober 2017 keren wij één weekend weer terug naar die ‘gouden’ ouwe tijd: de Slag om Grolle in 1627.

Kleding in het jaar 1627

1627, één van de belangrijkere jaartallen uit de geschiedenis van Groenlo. Het jaar waarin Groenlo werd bevrijd uit handen van de Spanjaarden door Stedendwinger Frederik Hendrik. Zoals je van ons gewend bent, tref je naast de slag op het Schootsveld, het leven van alledag aan. Daarnaast zijn er dit jaar meer dan 40 vriendengroepen, buurten en verenigingen die ook mee doen aan dit evenement. Geweldig! Zij, en de re-enactmentgroepen besteden veel tijd en werk aan hun kleding, gebruiksvoorwerpen en uitbeelding. Alleen door aandacht voor historisch detail is het mogelijk om Groenlo daadwerkelijk te transformeren tot een vestingstadje in 1627!

Mocht je nu ook enthousiast zijn geworden en graag mee willen doen, dan kan dat! Wij hebben daarvoor een paar ‘spelregels’ opgesteld, zodat wij samen met jou zo authentiek mogelijk een beeld kunnen neerzetten. Authenticiteit staat erg hoog bij ons in het vaandel. Een van de dingen die De Slag om Grolle zo uniek maakt als historisch evenement, is de authenticiteit. Dus kom je gezellig als toeschouwer, maar wil je wel juist gekleed komen? Lees dan even verder voor de ‘spelregels’.

 

Zo moet het niet
Heb je ergens nog een boerenkiel en een rode boerenzakdoek? Laat deze op zolder liggen! Dat zijn typische kledingstukken uit de 19de en 20ste eeuw en die periode willen wij niet laten zien. Er bestonden nog geen synthetische stoffen, maar ook katoen werd toen nog niet geïmporteerd en gedragen. Fluweel en zijde werden bijna niet gezien. Dat was alleen weggelegd voor de allerrijksten, en die woonden niet in Groenlo.

Hoe dan wel?

Herenkleding 
Heren

Mooie voorbeelden zijn te vinden in het boek ‘Adriaan van de Venne’s Album’. Een aantal prenten zijn terug te vinden in het Facebook fotoalbum Adriaen Pietersz. van de Venne’s Album.

Iedere gewone burgerman had hoofdbedekking. Blootshoofds liep niemand buiten. Hoe simpeler de muts, hoe beter. Een hoed mag ook. De onderkleding is van wit linnen. Er werd een hemd gedragen. Dit ziet er niet uit als een hedendaags hemd. Wollen kleding wasten de vrouwen niet in de 17e eeuw. De linnen kleding wel. Daarom werd onder de wollen overkleding altijd linnen gedragen. Het zweet en andere vuilheid van het lichaam trok in het linnen waardoor de wollen kleding schoner bleef. Vuil vanaf buiten beschermde men met een schort. Burgermannen die een beroep uitvoerde waarbij te verwachten viel dat wollen kleding erg vuil kon worden droegen net als vrouwen een schort. Over het linnen hemd droegen mannen een wollen jas. Dat werd een ‘wambuis’ genoemd. Een oude deken alleen of over het wambuis volstaat ook. Neem hiervoor een effen kleurige deken. Er werd een wollen pofbroek gedragen op de heupen. Het silhouet in de 17e eeuw was anders dan heden. Deze kwam tot vlak onder de knie. Om de onderbenen warm genoeg te houden droegen burgermannen linnen en/of wollen kousen. Deze mogen genaaid en gebreid zijn. Als schoeisel voldoen klompen, maar dan niet de beschilderde ‘zondagse’. Het beste kun je kale klompen aantrekken en die eventueel enigszins besmeuren met modder zodat ze wat afgedragen ogen.

Goede fotoreportage’s over de kleding van de 17e eeuwse vrouw is te vinden op de Facebook-pagina Kleren maken Slag om Grolle: Stap voor stap mannenkleding en hoe deze gedragen werden.

Dameskleding
dames

Ook hier geldt dat mooie voorbeelden zijn te vinden in het album van Adriaen Pieterszoon van de Venne.

Net als iedere man droeg iedere vrouw hoofdbedekking. Blootshoofds, oftewel uw haar tonen, was zeer onfatsoenlijk. Dit geldt ook voor het decolleté. Eigenlijk deden dat alleen dames ‘van lichte zeden’ dat in het openbaar. Dus een kapje of hooftdoeck en het kletje (ook wel: neerstik) waren een belangrijke kledingstukken. De vrouw droeg ook een wit linnen hemd. Het kapje en kletje waren ook van wit linnen gemaakt, ondanks dat beide geen onderkleding zijn. Over het hemd droeg de vrouw haar jurk. De jurk bestaat uit een wollen rijglijfje en een wollen rok. Deze was kort (eindigt ter hoogte van de onderste rib) zodat de vrouwen goed erin konden werken. Stel je eens voor dat je niet kunt bukken tijdens het doen van de was of het schrobben van de vloeren. De rok was gemaakt van vele meters wollen stof, viel tot ongeveer enkelhoogte (of nog een klein beetje korter zodat vrouwen zich onder andere snel uit de voeten konden maken bij het aanzien van dronken, baldadige soldaten of oprukkende troepen). De rok werd met een speciale plooi aan het rijglijfje bevestigd. Om toch een flinke en goed zichtbare derrière te hebben droegen vrouwen onder de rol een zogenaamde ‘beuling’. Dat is een linnen rol opgevuld met schapenwol. Iedere vrouw is anders, maar over het algemeen deze ‘beulingen’ behoorde dik. Over het rijglijfje werd het kletje gedragen als een soort mini bodywarmertje. Bij koud weer droegen de vrouwen een jas over het rijglijfje. Deze jas heette een ‘jak’. Losse mouwen waren gelijk aan een jak. Die konden aan het rijglijfje bevestigd worden. Een wollen deken daar nog overslaan voor de echte koude dagen tijden De Slag om Grolle volstaat ook. Alleen een deken is ook prima. Neem hiervoor een effen kleurige deken. Om te zorgen dat de wollen rol enigszins schoon bleef werd over de rok nog een linnen schort gedragen. Om de onderbenen warm genoeg te houden droegen ook de vrouwen linnen en/of wollen kousen. Deze mogen genaaid en gebreid zijn. Als schoeisel voldoen eveneens klompen, net als bij de burgerman.

Goede fotoreportage’s over de kleding van de 17e eeuwse vrouw is te vinden op de Facebook-pagina Kleren maken Slag om Grolle: Stap voor stap vrouwenkleding en hoe deze gedragen werden.

Kinderkleding

slag om grolle

Er bestond in de 17de eeuw geen aparte kindermode. De kinderen werden gekleed als volwassenen. Natuurlijk wel met kleinere kledingstukken.

Het idee van bewegingsvrijheid en comfort was heel anders in de 17e eeuw. Als je de eerste keer de kleding aantrekt kan het heel anders voelen dan een shirt, spijkerbroek en/of zomerjurkje. Het is zwaar, kriebel wellicht en het zit strak. Het silhouet wat wij nu kennen is ook heel anders dan het silhouet dat men mooi vond in de 17e eeuw. Denk je eens in dat je een gevulde kussensloop achter in uw broek of rok stopt. Nu is dat belachelijk, maar toen vond men dat mooi.

Gebruik van niet-synthetische stoffen, het denken aan historisch correct schoeisel, dragen van lenzen in plaats van een bril, en het dragen van een kapje of hoed kan soms al een groot verschil maken!

Vragen, inspiratie, advies en tips

Mocht je zelf nog hulp of inspiratie nodig hebben om kleding zo authentiek mogelijk te maken of heb je vragen en/of opmerkingen neem dan contact op met ons via het e-mailadres: info@slagomgrolle.nl.

De organisatie van Kleren maken Slag om Grolle beschikt over de historisch verantwoorde patronen zodat je zelf aan de slag kunt. Interesse of heb je vragen over eerder aangekochte patronen neem dan contact op via het e-mailadres: kledingbeurs@slagomgrolle.nl. Kijk voor inspiratie, advies en tips ook eens op hun Facebook-pagina: Kleren maken Slag om Grolle.

Op andere sites kunnen ook patronen, kledingstukken of dagelijkse gebruikersspullen besteld worden. Voordat je geld uit gaat geven is het raadzaam vooraf eerst contact op te nemen met de organisaties van De Slag om Grolle en Kleren maken Slag om Grolle via een van bovenstaande e-mailadressen. Wij kunnen je verder helpen om de juiste spullen aan te schaffen.